علت پوسیدگی فرش چیست؟

مهم ترین علت پوسیدگی فرش، وقوع مجموعه ای از واکنش های زیستی و شیمیایی پیچیده در بافت قالی است که معمولا ناشی از حبس شدن نم و فقدان گردش هوا در لایه های زیرین است. در طی این پروسه مخرب، میکرو ارگانیسم هایی نظیر کپک ها و باکتری ها به تدریج الیاف را تجزیه می کنند، به گونه ای که چله فرش بدون هیچ گونه سایش ظاهری، از درون پوک شده و استحکام خود را می بازد.

با در نظر گرفتن پنهان بودن این عارضه، ما در مجموعه آباد نگین به عنوان پیشرفته ترین مرکز قالیشویی در اصفهان، تصمیم گرفتیم تا با نگارش این مطلب، شما را نسبت به خطرات تهدید کننده فرش ها آگاه سازیم. هدف نهایی ما این است که با شناخت صحیح علت پوسیدگی فرش و راهکار های مراقبتی، از استهلاک زودرس دارایی های ارزشمند خود پیشگیری کنید.

تفاوت علت پوست سیدگی فرش با علل پارگی

یکی از اشتباهات رایج در میان صاحبان فرش، یکسان پنداشتن تمامی آسیب های وارده به قالی است. بسیار حیاتی است که بدانید علت پوسیدگی فرش و چیستی آن، تفاوتی بنیادین با پارگی های ناشی از کشش یا ضربه دارد. پارگی یا ساییدگی معمولا حاصل نیرو های مکانیکی بیرونی مانند پا خوردن مداوم یا برخورد با اجسام تیز است که منجر به قطع فیزیکی الیاف می شود. این نوع آسیب معمولا قابل مشاهده و لمس است و منشأ فیزیکی دارد.

در سوی دیگر ماجرا، پوسیدگی یک دگرگونی شیمیایی و درونی است. در این حالت، دلیل پوسیدگی فرش از دست رفتن پیوند های مولکولی الیاف است. در واقع الیاف بدون هیچ فشار خاصی، خاصیت کشسانی خود را از دست داده و دچار مرگ سلولی می شوند. تفاوت کلیدی اینجاست که در بافت پوسیده، الیاف با کمترین لمس پودر می شوند، در حالی که در پارگی، نخ ها همچنان زنده و مقاوم هستند و صرفا از هم گسیخته اند.

تحلیل جامع علت پوسیدگی فرش و شیوه های محافظت

پیش از آن که به تشریح جزئیات عواملی که منجر به علت پوسیدگی فرش می شوند بپردازیم، ذکر یک نکته ضروری است. زوال فرش درجات گوناگونی دارد و متأسفانه تمامی سطوح آن قابل بازگشت نیستند و پوسیدگی های پیشرفته که چله را از بین برده است، معمولا راهی برای احیا باقی نمی گذارند. برای درک بهتر این که کدام آسیب ها با مهارت رفو گران قابل درمان هستند، پیشنهاد می کنیم مقاله رفو فرش چیست را در وب سایت ما مطالعه نمایید. در ادامه، دلایل پوسیدگی فرش را به صورت تخصصی کالبد شکافی می کنیم.

1- رطوبت و نم؛ قاتل خاموش الیاف

بدون شک رطوبت در صدر فهرست علت پوسیدگی فرش قرار دارد و اصلی ترین علت پوسیدگی فرش محسوب می شود. یکی از سناریو های رایج، نفوذ نم از کف ساختمان های فاقد عایق بندی صحیح است. در این شرایط، چله فرش که غالبا پنبه ای است، رطوبت را جذب کرده و محیطی ایده آل برای رشد قارچ ها فراهم می آورد. حتی باقی ماندن مقدار اندکی آب ناشی از ریختن مایعات و عدم خشک کردن عمقی آن، می تواند آغاز گر فرآیند تجزیه باشد.

علاوه بر نفوذ آب، شرایط محیطی جزو علت پوسیدگی فرش به شمار می رود. قرارگیری فرش در فضا های شرجی و بدون تهویه مطبوع، سرعت واکنش های اکسیداسیون را افزایش می دهد. این رطوبت پایدار، به مرور زمان باعث سستی چله شده و با کوچک ترین جابه جایی، فرش دچار از هم گسیختگی می شود. بنابراین خشک نگه داشتن محیط، اولین اصل حفاظت است.

2- تابش مستقیم نور خورشید

شاید کمتر کسی بداند که نور آفتاب می تواند به عنوان یک علت پوسیدگی فرش بسیار قدرتمند عمل کند. اشعه فرابنفش خورشید حامل انرژی زیادی است که توانایی شکستن پیوند های شیمیایی موجود در الیاف طبیعی همچون پشم و ابریشم را دارد. این پدیده که در علم نساجی فتو تخریب نامیده می شود، منجر به خشک و شکننده شدن الیاف می گردد. به علاوه تابش مداوم باعث می شود چربی طبیعی الیاف از بین رفته و ساختار پروتئینی آن ها متلاشی شود. در درازمدت، این عامل به عنوان علت اصلی پوسیدگی قالی، مقاومت کششی نخ ها را به صفر می رساند.

3- مواد شوینده نا مناسب و آسیب های شیمیایی

یکی از تلخ ترین رخداد هایی که فرش های نفیس را به ورطه نابودی می کشاند، استفاده از شوینده های غیر تخصصی است. متأسفانه بسیاری از مراکز غیر مجاز، بدون توجه به جنس الیاف، از فرمول های شیمیایی بسیار قوی استفاده می کنند که خود علت پوسیدگی فرش در گذر زمان است. مواد حاوی کلر یا شوینده هایی با خاصیت قلیایی یا اسیدی شدید، چربی حیاتی پود فرش را در خود حل کرده و باعث سوختن شیمیایی الیاف می شوند.

علاوه بر انتخاب شوینده غلط، باقی ماندن مواد در بافت فرش به دلیل آبکشی ناقص نیز مخرب است. این رسوبات شیمیایی پس از خشک شدن فعال باقی مانده و به تجزیه الیاف ادامه می دهند. به همین دلیل ما در مجموعه آباد نگین، با تکیه بر دانش متخصصین شیمی نساجی، فرمولاسیون مخصوص هر نوع بافت را به کار می بریم. همین دقت نظر و تخصص باعث شده تا ما به عنوان یکی از برترین واحد های قالیشویی در کاوه اصفهان شناخته شویم و سلامت فرش های شما را تضمین کنیم.

4- تهاجم بیولوژیک حشرات موذی

حشرات، به ویژه بید و سوسک قالی،جزو اصلی ترین علت پوسیدگی فرش هستند. بید زدگی زمانی اتفاق می افتد که حشرات در میان پرز های متراکم تخم گذاری می کنند. لارو های خارج شده از تخم برای رشد، نیازمند پروتئین کراتین هستند که به وفور در پشم و ابریشم یافت می شود. این فرآیند باعث می شود بافت قالی از ریشه جویده شده و حالتی شبیه به پوسیدگی پیدا کند. در واقع دلیل پوسیده شدن فرش در اینجا، هضم شدن فیزیکی الیاف توسط حشرات است. بررسی دوره ای زیر مبلمان و نقاط کور فرش، راهکاری موثر برای شناسایی زود هنگام این آفت است.

جمع بندی و کلام آخر

در این نوشتار سعی کردیم با نگاهی کارشناسی بررسی کنیم که علت پوسیدگی فرش چیست و چگونه عوامل به ظاهر ساده ای چون رطوبت پنهان، نور خورشید، ذرات غبار و مواد شیمیایی می توانند سرمایه شما را نابود کنند. به خاطر داشته باشید که شرط اصلی سالم ماندن قالی، کنترل رطوبت محیط، هوادهی منظم و سپردن فرش به مراکز معتبر برای شستشو است.

چنانچه با مطالعه این مطالب احساس کردید فرش های شما دچار تغییر حالت شده اند یا نشانه های مشکوکی از پوسیدگی را مشاهده کردید، زمان را از دست ندهید. همین حالا با شماره ۰۹۱۳۰۰۰۰۱۵۵ تماس بگیرید تا کارشناسان ما در قالیشویی آباد نگین، پس از بررسی دقیق وضعیت، بهترین راهکار درمانی را برای احیای فرش های تان ارائه دهند.